Nadmierne zadłużenie publiczne jako zagrożenie rozwoju współczesnych gospodarek

Abstrakt

Kontekst badawczy: Dług publiczny to kluczowa kategoria finansów publicznych współczesnego państwa. Jego znaczenie wzrosło w trakcie przezwyciężania skutków wielkich kryzysów XXI wieku (kryzysu finansowego 2007+, kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 oraz kryzysu energetycznego 2022 r.). Pojawiają się jednak uzasadnione obawy, że kraje wysokorozwinięte „nadużywają” długu publicznego do realizacji doraźnych celów gospodarczych, co może skutkować osłabieniem ich długookresowych perspektyw rozwoju.

Cel badania: Poszukiwanie odpowiedzi na pytania: jakie są główne przyczyny i skutki bezprecedensowego narastania zadłużenia publicznego w krajach wysokorozwiniętych od początku XXI wieku, jakie wynikają z tego zagrożenia oraz są (lub mogą być) podejmowane przez te kraje działania, aby złagodzić negatywny wpływ nadmiernego zadłużenia publicznego na długookresowe perspektywy wzrostu gospodarczego.

Metodyka badań: W analizach podjętych w artykule wykorzystano wyniki badań nad długiem publicznym podejmowane w światowych ośrodkach finansowych, poddano je jednak krytycznej ocenie oraz weryfikacji w oparciu o własne poglądy autora oraz dane (głównie) Międzynarodowego Funduszu Walutowego i OECD.

Wyniki badań: Z badań podjętych w artykule wynika, że za narastaniem długu publicznego w krajach wysokorozwiniętych kryją się zarówno przesłanki o charakterze systemowym, jak i doraźnym. Samo zjawisko wywołuje wiele istotnych zagrożeń dla długookresowych perspektyw rozwoju gospodarczego. Aby narastający dług publiczny nie stał się kluczową barierą rozwojową, kraje wysokorozwinięte wdrażają (lub mogą wdrażać w przyszłości) szereg działań naprawczych, łagodzących brzemię zadłużenia.

Implikacje praktyczne: Artykuł ocenia skutki narastania zadłużenia publicznego dla perspektyw rozwoju gospodarczego m.in. w związku z prognozowanym wzrostem w kolejnych latach zadłużenia publicznego w Polsce. Stanowi więc wkład do dyskusji toczącej się w naszym kraju na ten istotny temat.

Oryginalność / wartość: Artykuł jest próbą autorskiej oceny ważnego zjawiska ekonomicznego, jakim jest szybkie narastanie zadłużenia publicznego w krajach wysokorozwiniętych. Ocena ta dokonywana jest w oparciu o analizę najnowszych danych, stanowisk i poglądów na ten temat.